Wenzo wa nguvu wa maeneo ya kijografia na kistratijia

Ni jambo la kawaida kwamba nchi zilizoko katika maeneo tofauti ya kijografia na kistratijia hutumia nafasi hiyo kwa manufaa ya watu wake na kulinda maslahi yao ya kitaifa. Wachambuzi wa mambo wanasema hilo ni jambo linakubalika kimataifa na wala hakuna sheria yoyote inayopinga suala hilo ambayo ni haki ya kimsingi ya nchi iliyo katika maeneo kama hayo.

Kwa msingi huo na hasa kwa kuzingatia matiukio ya havi sasa katika eneo nyeti la uzalishaji mafuta na nishati duniani la Asia Magharibi au ukitaka Mashariki ya Kati, Wairani wanasema ikiwa udhibiti wa lango bahari ni jambo zuri na lenye manufaa, basi kwa nini lango jingine la pili lisitumike kwa maufaa hayo hayo? Katika mantiki ya kimkakati, malango bahari sio njia za kupitia vyombo vya baharini tu bali ni "nyenzo za nguvu” zinazoweza kutumika kwa ajili ya kulinda maslahi ya kitaifa. "

Leo, Lango-Bahari la Hormuz katika maji ya Ghuba ya Uajemi yanayounganika na ya Bahari ya Oman linatambulika kama mojawapo ya nukta muhimu zaidi za udhibiti wa nishati ya mafuta na gesi asilia ulimwenguni. Pamoja na hayo lakini ukweli wa mambo ni kwamba usalama wa nishati duniani hautegemei Hormuz pekee, bali kuna maeneo mengine yenye umuhimu kama huo.

Mbali na Lango-Bahari la Hormuz, kuna njia nyingine muhimu ambayo kwa kawaida haizingatiwi na kupewa umuhimu kama wa lango bahari hilo, nayo ni njia ya Bahari Nyekundu.

Katika ukanda mzima wa Bahari Nyekundu, na hasa katika eneo la Bab al-Mandeb, kuna mojawapo ya njia muhimu zaidi za kusafirisha mafuta na bidhaa nyinginezo hadi katika mabara ya Ulaya na Afrika. Hii ina maana kwamba mabadiliko yoyote katika njia hii yana taathira za moja kwa moja kwenye soko la mafuta na bidhaa nyinginezo muhimu duniani.

Je, umuhimu wa suala hili uko wapi? Suala hapa sio kuhusu chaguo mbadala, bali ni "kukamilishana" machaguo na uwezo uliopo katika utoaji huduma na suhula kwa maeneo mengine ulimwenguni.

Yaani, kama ambavyo Hormuz ni wenzo muhimu katika kudhamini nishati kuelekea pembe tofauti za dunia, Bahari Nyekundu au kwa jina jingine Bahari ya Shamu inaweza pia kuchukuliwa kama uwezo wa kukamilisha huduma zinazotolewa na lango la Hormuz, katika kuhudumia jamii ya mwanadamu.

Kwa nini suala hili ni muhimu? Kwanza kabisa ni kuwa na nyenzo anuai na za aina mbalimbali. Wakati lango bahari moja tu linapozingatiwa na kupewa umuhimu, mashinikizo yote huelekezwa kwenye lango hilo.

Lakini njia nyingine ya pili au ya tatu inapoongezeka, hilo hufanya hali ya mambo kuwa ngumu zaidi na yenye matabaka kadhaa, iwapo njia zote hizo zitaathirika kwa wakati mmoja kutokana na matukio yaliyopo wakati huo.

Pili: Ni taathira za kisaikolojia na kiuchumi zinazotokana na hali kama hiyo. Soko la nishati kwa kawaida huathirika sana na "kuhatarishwa kwa wakati mmoja uwepo wa njia nyingi."

Ikiwa njia kadhaa muhimu zitahatarishwa kwa wakati mmoja, taathira zake bila shaka huongezeka maradufu na hivyo kuwapa wasi wasi mkubwa wahusika na watumiaji wa bidhaa katika pambe tofauti za dunia.

Tatu: Ni kuongezeka nguvu na uwezo wa wanaodhibiti maneo kama hayo ya kistratijia katika meza ya mazungumzo na upande wa pili, kwa ajili ya kudhaminiwa matakwa yao ya msingi. Katika kiwango chochote kile cha ushiriki wa kimataifa, kuwa na machaguo mengi kuna maana ya kuwa na uwezo na nafasi ya juu kwenye meza ya mazungumzo.

Hii haina maana ya kubadilishwa mtazamo wa kunufaika na suhula za maeneo kama hayo ya kistartijia, bali ni kuongeza na kuimarisha uwezo uliopo.

Hatimaye, suala ni rahisi: Wakati jiografia yenyewe imetoa nyenzo kadhaa kwa eneo fulani, ni jambo la busara kunufaika nazo zote, na sio moja tu kati ya nyenzo na turufu hizo muhimu. Suala hili linaonekana wazi katika maeneo mengine ya dunia kama vile mfereji wa Suaz, Panama na Lango Bahari la Malacca linalodhibitiwa na nchi za Singapore, Malaysia na Indoneshia.