Rais wa Iraq amteua al-Zaidi kuwa Waziri Mkuu

Rais wa Iraq, Nizar Amedi, ambaye amechaguliwa hivi karibuni, ametangaza rasmi kumteua Ali al Zaidi kuwa waziri mkuu mteule wa nchi hiyo na kumpa jukumu la kuunda serikali ijayo.

Zaidi aliteuliwa mapema siku ya Jumatatu kama mgombea mkuu wa Muungano wa Muungano wa Uratibu, ambacho ni kikundi cha vyama vya kisiasa vya Kishia na ndicho chenye wabunge wengi zaidi katika Bunge la Iraq.

Taarifa ya muungano huo, iliyotolewa baada ya kikao kilichofanyika Baghdad, imesema kwamba: “Baada ya kuchunguza majina ya wagombea, Ali al‑Zaidi amechaguliwa kuwa mgombea wa kundi la Muungano wa Uratibu, ikiwa ndio muungano mkubwa zaidi katika Bunge la Wawakilishi, kuchukua nafasi ya waziri mkuu na kuunda serikali ijayo.”

Kuteuliwa kwa Zaidi kumemaliza mkwamo wa miezi kadhaa wa kisiasa. Kiongozi wa Mrengo wa Utawala wa Sheria, Nouri al‑Maliki, ndiye aliyetajwa kuwa mgombea mwenye nafasi kubwa zaidi ya kuongoza serikali baada ya uchaguzi wa Novemba. Hata hivyo, Rais wa Marekani, Donald Trump, alitoa vitisho vya kusitisha misaada kwa Iraq iwapo Maliki angechaguliwa kushika wadhifa huo.

Baadaye, Muungano wa Uratibu ulitangaza kwamba Maliki na waziri mkuu anayemaliza muda wake, Mohammed Shia al‑Sudani, wamejiondoa katika kinyang’anyiro cha kugombea nafasi hiyo.

Katika taarifa yake ya kumtangaza Zaidi, muungano huo uliwashukuru Maliki na Sudani kwa “msimamo wao wa kihistoria na wa kuwajibika” katika kujiondoa ili kusaidia kuondoa思 mkwamo wa kisiasa. Sudani naye alitoa salamu za pongezi kwa Zaidi.

Zaidi, ambaye ni mwenyekiti wa Benki ya Kiislamu al‑Janoob, alijitokeza katika hatua za mwisho za mashauriano kama mgombea mwenye nguvu kutokana na uzoefu wake wa kiuchumi na uhusiano wake katika sekta za biashara na uwekezaji. Hajaahi kushika wadhifa wa kisiasa hapo awali.

Baada ya uteuzi wake, Zaidi aliahidi kulifanya Iraq kuwa “nchi yenye mizani, kikanda na kimataifa.”

Kwa mujibu wa katiba, waziri mkuu mteule anatakiwa ndani ya siku 30 kuwasilisha baraza la mawaziri bungeni, ambapo kura 167 zinahitajika ili kupata imani ya bunge.

Katika mfumo wa kugawana madaraka unaotumika tangu mwaka 2003 baada ya uvamizi wa muungano vamizi wa Marekani, urais hupewa Wakurdi, waziri mkuu huenda kwa Waarabu wa Kishia, na nafasi ya spika wa bunge hutolewa kwa Wasunni.

Mnamo Aprili 11, bunge la Iraq lilimchagua mgombea wa chama cha Patriotic Union of Kurdistan (PUK), Nizar Amedi, kuwa rais wa Iraq.