Марказий Осиёнинг фақат бешта мамлакати минтақадаги сув ресурсларида муҳим рол уйнайдиган томонлар эмас. Афғонистон ва Хитой каби сувга эга юқори мамлакатлар ва Эрон каби сувга эга қуйи мамлакат ёки Россия, Америка ва Европа Иттифоқи каби иқтисодий ва сиёсий мақсадларга эга бошқа мамлакатлар Марказий Осиё минтақаси сув ўзгаришлари жараёнида тасир етказадиган мамлакатлар ҳисобланади.

Совет Иттифоқи парчаланишидан кейин сув ресурсларига эга бўлиш учун Марказий Осиёнинг сувга эга юқори ва қуйи мамлакатлари ўртасида рақобат, ихтилоф ва кескинликлар вужудга келди.

Икки ёки бир нечита давлатлар назорати остида бўлган муштарак ер ости бўлоқлар, кичик дарёлар ҳамда катта дарёлардан баҳраманд бўлиш мизони ва шакли муштарак сув захираларининг қуйи ёки юқорисида жойлашган мамлакатлар ўртасида ихтилофларнинг вужудга келиши сабабига айланиши мумкин.

Европа Иттифоқи Марказий Осиёнинг 3 давлати билан қайта тикланадиган энергетикани ривожлантириш бўйича шартномалар имзолади.

Эроннинг БМТдаги вакили ўринбосари Эрон Ислом Республикаси ўзининг ноёб салоҳияти ва имкониятларигаэга ҳамда Марказий Осиё ва Жанубий Осиё ўртасидаги муҳим кўприк сифатида икки катта минтақа ўртасидаги алоқа майдонини яхшилашга тайёр деб айтди.

Россия ва Марказий Осиёнинг 5 давлати Афғонистонда тинчлик ўрнатиш учун афғонлараро музокаралар муҳимлигини таъкидлайдиган баёнот билан чиқдилар.

Ўзбекистон ТИВ раҳбари Осиё ва Океания мамлакатлари халқаро ҳамкорликлар йиғилишида ўзаро ҳамкорликларини кенгайтиришга чақирмоқда.

ЛДПР партияси етакчиси Владимир Жириновский дунёда коронавирус тарқаб бораётган шароитда Марказий Осиё мамлакатлари учун Россия чегараларини ёпиш таклифини киритди. Унинг айтишича, бу борада ҳатто Хитой ҳам унча хавфли эмас экан.

Эрон парламенти раиси Эрон парламенти делегациясини Осиё давлатлари парламентлараро 12- чи йиғилишида қатнашганини манфаатли бўлганини баён этар экан, аъзо мамлакатлар ҳамжиҳатлиги мавзусидаги Эрон томони қарашларини ижобий деб баҳолади.

Осиё малакатлари ва Европа иттифоқи раҳбарлари жума куни Парижда бўлиб ўтган йиғилишда ядровий келишувни ҳимоя қилишларини таъкидлаб, уни манфаатли ва таъсирли битим деб аташди

Исломий инқилоб муаззам раҳбарининг таъкидлашича, Осиё мамлакатлари имкон қадар ўзаро ҳамкорлик кўламини янада кенгайтиришлари керак, негаки ушбу ҳамкорликлар уларга янада куч бағишлайди. 

Қозоғистон ташқи ишлар вазири Остона давлатининг ташқи сиёсатидаги энг муҳим мақсадини Осиё мамлакталари билан алоқалар ва ҳамкорликларни ривожлантириш эканлигини баён қилди.

Тожикистон пойтахти душанбе шаҳрида бўлиб ўтган ушбу йиғилишда, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистон ҳамда АҚШ давлатларининг намояндалари Ўрта Осиёда терроризмга қарши кураш йўналишида минтақавий ҳамкорлик қилишга боғлиқ масалаларни муҳокама қилишди

14 апрель куни Бишкек шаҳрида Евро Осиё иқтисодий иттифоқига аъзо мамлакатлар раҳбарларининг йиғилиши бўлиб ўтади

Учрашувда беш мамлакат ташқи ишлар вазирилари, жумладан Қозоғистондан Ерлан Идрисов, Қирғизистондан Эрлан Абдылдаев, Тожикистондан Сироджиддин Аслов, Туркманистондан Рашида Мередова ҳамда Ўзбекистондан Абдулазиз Камиловлар иштирок этди.

Жорий йилнинг 29-30 март кунлари Тожикистон пойтахти -Душанбе шаҳрида Марказий Осиё давлталари Интерполининг марказий миллий идоралари раисларининг учрашуви ўтказилади.

Марказий Осиёдан Россияга Меҳнат муҳожирлиги жараёнининг давом этиши ва унинг шаклланишида тасирчан сиёсий омилларни икки жиҳатдан диққатни ўзига жалб этади.

Милодий 1968 йилдан бошлаб 1917 йилгача чор Россия императорлиги даврида ва 1917 -1991 йилларгача Совет Иттифоқи даврида Марказий Осиёда русларнинг узоқ муддат ҳузур топиши руслаштириш сиёсати доирасида, ушбу минтақа халқларининг маданий, ижтимоий ва тилининг ўзлиги рус маданияти, айниқса рус тилининг тасири ва нуфузи остида қолиши сабабига айланди.

Марказий Осиё минтақаси дунёнинг муҳим минтақаларидан бири ва ўзининг узоқ муддат давом этган тарихида доим иммиграция омили тасири билан юзмаюз бўлган минтақа саналади.

Самарали бошқарув омиллари ўтган аср давомида Марказий Осиё минтақасидаги сув захиралари ва атроф-муҳитига бевосита ёки билвосита тарзда катта тасир етказди. Чунки сув захираларини нотўғри бошқариш минтақадаги сув захиралари ҳажмининг камайиши, ҳаддан ташқари уни истеъмол этиш ва сув манбаларининг ифлосланиши сабабига айланди.