Ӯтган дастурларимизда такидлаганимиздек иш ва меҳнат қилиш тинчлик ва осойишталикни таъминлашдан ташқари арзигули қадриятлар хидматида бӯлиб, инсонни маънавий камолотга етказиши лозим. Яъни мӯмин инсон дунё воситаларидан ӯзини Аллоҳга яқинроқ қилиши учун фойдаланади. Шунинг учун ҳам иш ва меҳнат қилиш маданиятида муҳим бӯлган нарса, бу инсоннинг нияти ва мақсадидир.

Рибо, яъни судхўрлик – барча шариатлар унинг ҳаромлигига ижмоъ қилган ва Аллоҳ таоло у билан шуғулланувчига қаттиқ азоб ваъдасини берган бир ишдир. Шариатда эса, молни молга алмаштиришда эвассиз ортиқча мол олишга айтилади. Рибо–судхўрлик бечораларнинг ночорлигидан фойдаланиб, уларнинг меҳнати эвазига бойлик ортиришдан иборатдир.

 Дангасалик, ишёқмаслик эса, аввало инсоннинг ўзига, ундан кейин бошқаларга ҳам зарар етказади. Дангаса одам ҳаётда истагига эришолмайди. Ваҳоланки, бу ҳаёт доимий ҳаракатда, ўзгариш ва янгиланишда бўлиб, бир босқичда тўхтаб, қотиб турмайдиган жараёндир.

Бугунги кунда психология фанни бекорчилик ва ялқовликни ӯлимга сабаб бӯладиган асосий омилларидан бири эканлигини исботлаган. Шунингдек бекорчилик кишининг бутун дунёга нисбатан кӯнгилсиз ва бадбин бӯлишига сабаб бӯлади.

Иш сабабли инсондаги куч-қувват сарфланиб, унинг турмуш тарзи тартиб-низомга киради.

Узоқ муддатда тинмай ишлаш жисмоний ва руҳий мушкулотларни юзага келтиради. Бу салбий таъсирлар касб ва меҳнатнинг баъзи бир турларида бир неча баравар бӯлиши мумкин. Дунёнинг кӯплаб минтақаларида иш вақти 8 соат бӯлса ҳам кӯплаб ишчилар 8 соатдан кӯпроқ ишлашади.

Иш муҳитида ӯртада бӯлиш дегани ялқовлик ва шунингдек ҳаддан ортиқ ишга берилишдан чекиниш деб тушунилади. Чунки буларнинг иккиси ҳам инсон жисмоний ва руҳий саломатлигига жиддий зарар етказиши мумкин. Ислом дини ҳам эътидол дини бӯлиб, одамларни дунё неъматларидан баҳраманд бӯлишда ӯртача бӯлишларига такидлайди.

Иш ва меҳнатнинг туридан ташқари ишдаги руҳий саломатликка таъсир этадиган яна бир қатор омиллар мавжуд. Жумладан ишдаги адолатни риоят этиш, ишда тинчлик ва саломатликни сақлаш, иш соати ва шулар каби ҳам руҳий саломатликка ката таъсир етказади.