Kwa nini Wamarekani waliowengi wanapinga wazo la Marekani kuimiliki Greenland?

Utafiti mpya wa maoni unaonyesha kuwa Wamarekani wengi wanapinga vikali wazo la kuihodhi Greenland.

Kwa mujibu wa taarifa ya Pars Today, matokeo ya utafiti mpya wa maoni yanaonyesha kuwa ni asilimia 17 tu ya Wamarekani wanaounga mkono juhudi za Rais Donald Trump za kutaka kuiweka Greenland chini ya umiliki wa Marekani. Aidha, idadi kubwa ya wafuasi wa vyama vyote viwili, Democrat na Republican, wanapinga vikali wazo la kutumia nguvu za kijeshi kama njia ya kunyakua kisiwa hicho.

Matokeo ya kura ya maoni ya siku mbili iliyoendeshwa na Reuters/Ipsos na kuchapishwa Jumatano, tarehe 14 Januari, yanaonyesha kuwa takribani asilimia 47 ya washiriki wanapinga juhudi za Trump za kutaka kuiweka Greenland chini ya umiliki wa Marekani. Wakati huo huo, asilimia 35 walisema hawana uhakika kuhusu suala hilo. Aidha, mmoja kati ya kila watu watano alikiri kuwa hajawahi kusikia chochote kuhusu mipango ya Trump ya kujaribu kunyakua kisiwa cha Greenland.

Ni asilimia nne tu ya Wamarekani waliodai kuwa matumizi ya nguvu za kijeshi ili kuitenganisha Greenland na Denmark ni “wazo zuri,” huku asilimia 71 wakisisitiza kuwa kutumia jeshi dhidi ya Greenland ni wazo baya. Zaidi ya hayo, asilimia 66 ya waliohojiwa, ikiwa ni pamoja na asilimia 91 ya Wademocrat na asilimia 40 ya Warepublican, walieleza wasiwasi kwamba jaribio la kunyakua Greenland linaweza kudhoofisha uhusiano wa Marekani na Ulaya pamoja na muungano wa kijeshi wa NATO.

Wakati huo huo, Rais wa Marekani Donald Trump siku ya Jumanne, katikati ya mvutano wa maneno kati ya Washington na nchi za Ulaya, alitangaza kuwa NATO inapaswa “kuitengenezea njia” Marekani ili iweze kupata udhibiti wa Greenland, kisiwa kinachotawaliwa na Denmark. Rais huyo alirudia madai yake kwamba iwapo Marekani haitafanikiwa kulifikia eneo hilo, basi Russia au China zitafanya hivyo, na akasisitiza kuwa hali kama hiyo haitaruhusiwa kutokea.

Trump anadai kwamba iwapo Greenland itakuwa mikononi mwa Marekani, uwezo na ufanisi wa NATO utaongezeka kwa kiwango kikubwa, na kwamba chochote kilicho chini ya hilo hakikubaliki. Aidha, siku ya Jumatano kupitia mtandao wa kijamii wa Truth Social, alisisitiza kuwa Marekani “inahitaji” kuipata Greenland kwa sababu za usalama wa taifa. Kwa mujibu wake, kisiwa hicho ni muhimu kwa mradi unaoitwa “Kuba la Dhahabu”—mfumo wa ulinzi wa tabaka nyingi unaotarajiwa kufunika kila kitu kuanzia obiti ya dunia hadi miundombinu ya ndani ya Marekani.

Trump aliongeza kuwa kinyume na dhana za kawaida, mfumo huo hauhusiani tu na makombora ya kukinga mashambulizi, bali unajumuisha mtandao mpana wa setilaiti, rada, mifumo ya kupambana na ndege zisizo na rubani, na huenda hata ukajumuisha silaha zinazoendeshwa kwa nishati ya mionzi.

Licha ya shinikizo na vitisho kutoka Washington, viongozi wa Greenland wameendelea kusisitiza kwamba kisiwa hicho kitabaki chini ya mamlaka ya Denmark. Katika muktadha huo, Waziri Mkuu wa Greenland, Jens‑Frederik Nielsen, alionyesha wazi kuwa anapendelea kudumisha hadhi ya kisiasa ya eneo hilo ambalo lina kiwango cha juu cha kujitawala lakini bado liko chini ya mamlaka ya Denmark. Alisema kuwa iwapo wangelazimika kuchagua kati ya Denmark na Marekani, basi chaguo lao bila kusita litakuwa Denmark.

Hapo awali pia, nchi za Ulaya zilikuwa zimeonyesha wazi upinzani wao dhidi ya mpango wa Marekani wa kutaka kuihodhi Greenland. Waziri Mkuu wa Denmark, Mette Frederiksen, siku ya Jumanne alilaani kile alichokiita “shinikizo lisilokubalika” kutoka kwa “baadhi ya washirika wa karibu sana.”

Upinzani mkali wa nchi za Ulaya, pamoja na Denmark, dhidi ya ombi la Rais Trump la kutaka kununua Greenland unaendana moja kwa moja na mitazamo ya ndani ya Marekani. Kwa mujibu wa uchunguzi wa maoni wa siku mbili uliofanywa na Reuters/Ipsos, Wamarekani wengi kwa kauli moja hawakubaliani na wazo hilo, msimamo unaochochewa na mkusanyiko wa sababu za kisiasa, kihistoria, kimaadili na kimkakati.

Takwimu za utafiti huo zinaonyesha kuwa ni takribani asilimia 17 tu ya Wamarekani wanaounga mkono jaribio la rais kupata Greenland, huku wengi wa wafuasi wa vyama vyote viwili, Democrat na Republican, wakipinga. Hali hii inaashiria kwamba suala hilo haliko tena katika mstari wa mgawanyiko wa kisiasa, bali limegeuka kuwa jambo linaloungwa mkono kitaifa kwa upana.

Moja ya sababu kuu za upinzani huu ni unyeti wa raia wa Marekani kuhusu matumizi ya nguvu au vitisho katika kujipatia ardhi ya mataifa mengine. Utafiti wa maoni unaonyesha kuwa wafuasi wa vyama vyote viwili vikuu wanapinga vikali wazo la kutumia jeshi kuifanya Greenland kuwa sehemu ya Marekani.

Msimamo huu unatokana na kumbukumbu za kihistoria za Marekani, hasa gharama kubwa na muda mrefu wa vita ambavyo taifa hilo limejihusisha navyo. Kwa miaka ya karibuni, Wamarekani wamekuwa waangalifu zaidi kuhusu migogoro ya nje, na hatua yoyote inayoashiria kuingilia mambo ya wengine au kupanua ushawishi wa kijeshi hukabiliwa na upinzani mkali katika uwanja wa siasa za ndani.

Sababu nyingine muhimu inayochochea upinzani ni heshima ambayo Wamarekani wengi wanaiona kama msingi wa uhusiano wao na washirika wa jadi. Greenland ni eneo lenye mamlaka ya ndani chini ya Denmark, taifa ambalo ni mshirika wa muda mrefu wa Washington na miongoni mwa nguzo muhimu ndani ya muungano wa NATO.

Kwa hivyo, wazo lolote linaloashiria shinikizo dhidi ya Denmark au uwezekano wa kuzua mivutano na Copenhagen linaonekana kwa sehemu kubwa ya raia wa Marekani kama hatua isiyo ya lazima na yenye madhara. Utafiti wa maoni unaonyesha kuwa hofu ya kuathiri uhusiano wa kimkakati na Denmark ni miongoni mwa sababu zinazochangia upinzani mpana dhidi ya pendekezo hilo.

Kwa upande mwingine, Wamarekani wengi wanaona wazo la kununua au kujimilikisha eneo la kigeni kama kumbukumbu ya enzi za ukoloni. Katika karne ya ishirini na moja, hatua kama hiyo inaonekana kukosa uhalali wa kimaadili na kisiasa kwa sehemu kubwa ya jamii ya Marekani.

Mtazamo huu pia unatofautiana na misingi ambayo Marekani imekuwa ikijinasibu nayo, hasa madai ya kuunga mkono haki ya mataifa kujitawala na kuamua mustakabali wao wenyewe. Hivyo, kwa wengi, pendekezo la kutwaa Greenland linapingana na maadili ambayo Washington mara nyingi hujitambulisha nayo katika uwanja wa kimataifa.

Zaidi ya hayo, licha ya uzito wake wa kijiografia na kimkakati, Greenland kwa raia wa kawaida wa Marekani ni suala lililo mbali na maisha yao ya kila siku. Gharama zinazoweza kuhitajika kwa ajili ya kuendeleza miundombinu, kusimamia eneo kubwa lenye baridi kali, pamoja na athari za kiuchumi ambazo hatimaye zingebebwa na walipa kodi, ni miongoni mwa hoja zinazoongeza nguvu ya upinzani.

Inaonekana kwamba upinzani mpana wa Wamarekani dhidi ya wazo la kutwaa Greenland unatokana na mchanganyiko wa uhalisia wa kisiasa, hisia za kimaadili, wasiwasi wa kiuchumi na hamu ya kulinda uhusiano thabiti na washirika wao wa kimkakati. Utafiti mpya wa Reuters/Ipsos unaonyesha kuwa jamii ya Marekani inachukua msimamo wa tahadhari na mantiki mbele ya mawazo ya aina ya majaribio katika sera za kigeni, hasa yale yanayohusisha matumizi ya nguvu au jaribio la kuinunua Greenland kutoka Denmark.