Ислом аҳлини дўст тутиш ва уни душманларини душман тутиш Ислом ақидасининг асосларидандир, ҳар бир мусулмонга мана шу ақидани ўзига лозим тутиши керакдир.

Исломда, унинг муқаддас китоби Қуръони каримда ахлоқ масаласига алоҳида эътибор берилган. Исломда олийжаноб ахлоқнинг энг муҳим тушунчалари таърифланиб, инсониятни уларга амал қилиш сари ундайди. Булар – эҳсон, кечиримли бўлиш, сабр-тоқат, ростгўйлик, ширинсўзлик, ота-онани, ўзидан катта ёшдагиларни ҳурмат қилиш, ор-номус, садоқат ва бошқалардир. Шу тарзда инсониятнинг бутун амалий фаолияти яхшилик ва ёмонликка ажралади.

Диний бағрикенглик мурувватли бўлиш, илтифот ва шафқат кўрсатиш асносида ҳақдан кечиш маъносини англатади. Бундай ҳақдан кечиш Аллоҳнинг ҳақларига тегишли ҳукмларда мавжуд. Балки инсон ўзини Аллоҳнинг ҳақлари олдида бағрикенгликнинг, яъни Аллоҳнинг ўз бандаларидан фазли ва эҳсони ила ҳақларидан кечишлигининг кенг майдони узра тургандек кўради.

Ислом ҳамиша инсонларнинг ўзаро дўст-аҳил яшашларини истайди. Ҳар бир шахс жамият манфаати ва саодати йўлида жон куйдирмоғи лозим. Ўшанда адолат қарор топади, кўнгиллар хотиржамлик туяди ва биродарлик ришталари мустаҳкамланиб, аҳиллик кучаяди. Бироқ ҳар бир шахс ўзи учун хоҳлаётган тинчлик, саодат ва бошқа яхши неъматларни биродарига ҳам чин дилдан тиламаса, бундай аҳил-иноқ жамият вужудга келмайди.

Бировнинг эътиқоди камситилиши, ҳақорат қилиниши, асрлар давомида эътиқод қилиб келаётган анъана ва қарашлари масхара қилиниши жамиятни пораканда қилади, тинчликка рахна солади, давлат тузумини емиради, ҳамжамиятни ларзага солади. Бинобарин, ақлий-ахлоқий жиҳатдан ҳам, қонуний тарафдан ҳам бунга асло йўл қўйиб бўлмайди. Инчунин, инсон учун энг муқаддас бўлган дини ва пайғамбари ҳақорат қилиниши ва камситилиши жиноят деб баҳоланиши лозим бўлади.

Динимиз Ислом таълимотида оилавий ҳаёт муқаддас ҳисобланади. Чунки, оила жамият биносининг ғишти, бир бўлагидир. Агар бинонинг ғиштлари соғлом бўлса, бино ҳам мустаҳкам бўлади, акс ҳолда бундай бино емирилиш ва қулаш хавфи остида қолади.

Аллоҳ таоло барча жонзотларни, шунингдек, инсонларни ҳам жуфт-жуфт бўлиб яшашга мос ҳолда яратган. Оила инсон зоти яратилганидан бошлаб давом этиб, инсоният тарихининг барча даврларида ҳар қандай тузум ва шароитда ҳам инсонларнинг асосий ва муҳим ишларидан ҳисобланиб келган.

Садоқ луғатда «сидқ» (ростлик) сўзидан олинган бўлиб, эрнинг аёлга бўлган рағбатини сездиради. Шариатда эса у никоҳ ақди пайтида ёки ундан кейин тайин қилинадиган эваз (тўлов)дир.

Бишкек давлатини Москва ва Тошкент билан маслаҳатлашувларидан қатъий назар Қозоғистон билан Қирғизистон чегарасидаги кескинликлар ҳамон сақланиб қолмоқда.

Айни вақтда ахборот бутун дунё билан бирга инсонларни ҳам бошқаряпти, десак муболаға бўлмайди. Энг йирик глобал маконга айланган интернет нафақат шахсга, балки жамиятга, давлатга дахл қилувчи қуролга айланаётганидан кўз юмиб бўлмайди. Глобализация жараёни ҳаётимизга “кибержиноят” тушунчасини олиб кирди.

Жамият ривожланишининг ҳозирги замон босқичи ўзида ахборотлар йиғиндисини, ахборот инфраструктурасини, ахборотларни йиғиш, шакллантириш, тарқатиш ва улардан фойдаланишни амалга оширувчи субъектларни, шунингдек, бунда юзага келадиган жамоатчилик муносабатларини бошқариш тизимларининг ўсиб бораётган ролини характерлайди.

Тўй бўлиб, никоҳ ўқилиб янги келин-куёв бирга оила бўлиб яшашни бошлайдилар. Икки кишидан ташкил топган, янги кичик бир жамият юзага келади. Бу жамиятдаги шахсларнинг алоқалари энг муқаддас инсоний алоқа эканини аввал ҳам айтиб ўтилган эди. Инсон қай ҳолатда яшамасин ўзгалар билан муомала қилиши, алоқада бўлиши турган гап.

Фарзанд - инсон ҳаётининг мазмуни, насл-насабини давом эттирувчиси, оиланинг мустаҳкам занжиридир. Яхши, солиҳ фарзанд – ота-онанинг бахт-иқболи, икки дунё саодатига етказувчи дилбанди. Фарзандлар “жаннат райҳонлари” деб тавсифланиши бежиз эмас. Аммо у одобли, яхши фазилатлар соҳиби, итоаткор ва қобил бўлгандагина ота-онасига раҳмат ва бахт-хурсандчилик келтиради. Бунинг акси бўлишидан Аллоҳ сақласин!

Қизларга алоҳида ҳурмат ва меҳр билан муносабатда бўлиш ҳақида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўрсатмалари ҳам бор. Чунки, қизлар меҳрга муҳтож, ўзлари ожиза бўлишади. Шу боис улар тарбиясида эътибор, меҳр-мурувват ва эҳтиёткорлик кўпроқ зарур бўлади.

Ҳақиқатан ҳам замонавий технологиялар кишиларни ӯз янги ҳаётларини яратиш учун фаол ва яратувчан бӯлишларини талаб қилади. Интернетдан фойдаланган замонда озод бӯлиш кишиларни тафаккур, тажриба, ӯйин, гурӯҳий фаолиятлар ва бошқалар билан алоқада бӯлишларига кӯмаг этади.

Бу дастурда интернет ва ижтимоий тармоқлар каби муомала-муносабатнинг замонавий турларидан фойдаланишнинг имконият ва зарарлари ҳақида баҳс юритилади.

Фарзанд ӯз замони илмларини ӯзлаштиришга ҳақлидир. Ислом дини азиз пайғамбари ҳазрат Муҳаммад (с) бу борада буюрмишлар: Фарзанднинг ота-онага бӯлган ҳақларидан болани яхши тарбиялаш, спорт турлари, жумладан сувда сузиш ва ӯқ отишни ӯргатиш, шунингдек унга ҳалол ризқдан едириш ҳисобланади.

Мутахассислар фикрига кӯра муваффақиятли оила қуришда эркак ва аёл биргалашиб такомиллашиш йӯлида қадам қӯйишади. Эркаклар руҳий ва маънавий жиҳатдан мудом ривожланиш ва такомиллашишга эҳтиёж сезади. Аёл ҳам турмуш ӯртоғи ёнида ӯз истеъдодларини ривожлантиришга интилади. Бир-бирининг майл-истакларига таважжуҳ қилган эр-хотин отифий бир мустаҳкам робитага эга бӯлишади.

Оила ва оилавий муносабатларга мавжуд ижтимоий тузумнинг сиёсий, ҳуқуқий ва ахлоқий тизими ва диний урф-одатлари жиддий таъсир кўрсатади. Аниқроғи, оиланинг мазмуни, хусусиятлари, вазифалари, оилавий муносабатларнинг характери, жумладан оиладаги бола тарбияси мавжуд ижтимоий тузумдаги иқтисодий, сиёсий, мафкуравий муносабатлари билан ҳам белгиланади.

Инсон зоҳирий покликдан ташқари руҳий покликига ҳам таважжуҳ қилиб, ақл ва зеҳнни чалғитувчи омиллар олдини олиши лозим. Қуръони карим ва диний ривоятларда руҳий покланиш йӯл-йӯриқлари кӯрсатилган. Қуръони карирмни тиловат қилиш, мавъиза эшитиш, Худони зикр этиш, ӯлимни эслаш, фикр юритиш, кӯмаклашиш ва олимлар билан суҳбатлашиш шу жумладандир.